ND-Burma မွ ထုုတ္ျပန္သည့္ ၂၀၁၇ ခုုႏွစ္ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန အစီရင္ခံစာအရ အၾကမ္းဖက္ခ်ိဳး ေ ဖာက္မႈမ်ားအတြက္ တရားမ ွ် တမႈရရွိရန္ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကိုု စစ္တပ္မွ ဆက္လက္ တားဆီး ဟန္႔တားေန

March 30th, 2018  •  Author: Network for Human Rights Documentation - Burma  •  1 minute read

ND-Burma မွ ထုုတ္ျပန္သည့္ ၂၀၁၇ခုုႏွစ္ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန အစီရင္ခံစာအရ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေန သည့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုုင္အဖြဲ႔မ်ား၏ တိုုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အရပ္သားမ်ားအေပၚအၾကမ္း ဖက္က်ဴးလြန္မႈမ်ားကိုု အစိုုးရလံုုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔မ်ားက အမ်ားဆံုုးက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ ထိခိုုက္နစ္နာသူအမ်ားစုုမွာ တိုုင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္ၿပီး လက္နက္ႀကီးဒဏ္သင့္ျခင္း၊ အတင္းအၾကပ္ဖမ္းဆီးခံ ရျခင္း၊ တရားလက္လြတ္သတ္ျဖတ္ခံရျခင္းႏွင့္ ေျမမွဳပ္မိုုင္းေၾကာင့္ေသဆံုုးၾကရသည္။

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ မႈက်ဴးလြန္ၿပီးေနာက္ စစ္သားမ်ားကိုု အျပစ္ေပးမႈ အခ်ိဳ႔ကိုုသာေတြ႔ရၿပီး ယခုုအစီရင္ခံစာပါျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ တရားမွ်တမႈ ရရွိသည္ကိုု မေတြ႔ရွရဘဲ စစ္တပ္အေနျဖင့္ ထိခိုုက္နစ္နာသူမ်ားအား ဆိတ္ဆိတ္ေနေစရန္မည္သိုု႔ ဖိအားေပး သည္ကိုု ထင္ရွားစြာျပသေနသည္။

တရား၀င္မဟုုတ္ေသာေလ်ာ္ေၾကးမ်ားကိုု ထိခုုိက္နစ္နာသူ (သိုု႔) ၄င္းတိုု႔၏ မိသားစုုမ်ားအား ေ ပးျခင္း သည္ ဇေ၀ဇ၀ါျဖစ္ေစရန္ အားထုုတ္ျခင္း(သိုု႔) တရားမွ် တမႈ ရွာေဖြေနသူမ်ားအတြက္ စစ္တပ္၏ရႈပ္ေထြးသည့္ စီမံခန္႔ခြဲေရးဆိုုင္ရာ လုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းမ်ားျဖင့္ လွည့္စားရန္ အားထုုတ္ျခင္း(သိုု႔) တိုုက္ရိုုက္ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း မ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ၾကသည္။

အစီရင္ခံစာပါ ျဖစ္ရပ္ ၁၀ ခုုက အရပ္သားမ်ား ေတြ႔ႀကံဳခံစားေနရသည့္ အမ်ားဆံုုးျဖစ္ေလ့ရွိေသာ လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ အျပင္ တရားမ ွ်တမႈရရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈအေပၚ စစ္တပ္မွ မည္သိုု႔ ၿခိမ္းေျခာက္ အၾကပ္ကိုုင္ေန သည္ကိုု ျပသေနသည္။

  • ၂၀၁၇ ခုုႏွစ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ ၅၀ ကိုု ND-Burma မွ မွတ္တမ္းတင္ႏိုုင္ခဲ့ သည္။ အျဖစ္မ်ားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ရပ္ ၂၄ ကိုု မွတ္တမ္း တင္ႏုုိင္ခဲ့သည္။ ဒုုတိယအျဖစ္မ်ားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ တရားလက္လြတ္ သတ္ျဖတ္ ျခင္းျဖစ္ၿပီးျဖစ္ရပ္ ၁၁ ခုုကိုု မွတ္တမ္းတင္ႏိုုင္ကာ၊ မတရားဖမ္းဆီးမႈ ၇ ခုုကိုုလည္း မွတ္တမ္းတင္ႏိုုင္ ခဲ့သည္။
  • လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ အမ်ားဆံုုးေဒသအျဖစ္ ရွမ္းျပည္နယ္သည္ ဆက္လက္ရွိေနၿပီး ျဖစ္ရပ္ ၄၂ ခုု (၈၄%) ကိုု မွတ္တမ္းတင္ႏိုုင္ခဲ့သည္။
  • လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အမ်ားစုုကိုု အစိုုးရလက္နက္ကိုုင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားမွ ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၃၆ ခုု (၇၂% ) ရွိကာ စစ္တပ္၊ ရဲႏွင့္ ျ ပည္သူ႔စစ္မ်ားမွ က်ဴးလြန္ျခင္းျဖစ္သည္။ တိုုင္းရင္းသား လက္နက္ ကိုုင္အဖြဲ႔မ်ား(EAOs) မ်ားမွ ခိ်ဳးေဖာက္မႈ ၆ ခုု (၁၂%)၊ မည္သည့္အဖြဲ႔အစည္းက က်ဴးလြန္ သည္ဟုု မသိရသည့္ ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ၅ ခုု (၁၀%) ႏွင့္ အရပ္သားမ်ားမွ ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ၃ ခုု (၆%)ကိုု ေတြ႔ရသည္။
  • အျပစ္က်ဴးလြန္သူမ်ား အျပစ္ေပးခံရျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္ေနမႈမွာ စံအျဖစ္ ဆက္ရွိေနၿပီး မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ သည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားထဲမွ နစ္နာသူတဥးတေယာက္ကမ ွ် ၄င္းတိုု႔ေတြ႔ႀကံဳခံစား ခဲ့ရမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တရား မ ွ် တမႈကိုု မရရွိခဲ့ေပ။ ဥေပဒအရ စံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားကိုု က်ဴးလြန္ သူမ်ားမွ ဆက္လက္ ဟန္႔တား လ ွ်က္ရွိၿပီး အလြတ္သေဘာ အမွန္တရားရွာေဖြမႈမ်ားမွာလည္း ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရသည္။
  • ၂၀၁၆ မွစၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ မွတ္တမ္းမ်ား ေ လ်ာ့နည္းလာျခင္းကိုု တိုုင္းျပည္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား အမွန္တကယ္ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းလာသည္ဟုု မမွတ္ယူေစလိုုပါ။ အေၾကာင္းမွာ မွတ္တမ္းတင္၊ သတင္းရယူခြင့္အေပၚ တင္းၾကပ္စြာ တားျမစ္ထားမႈ ႏွင့္ လံုုၿခံဳေရးအရ စိုုးရိမ္ရမႈတိုု႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ND-Burma ၏ စည္းရံုုးေရးအဖြဲ႔၀င္ မခ်စ္ခ်စ္၀င္းက “ က်မတိုု႔ရဲ႔ ၂၀၁၇ ခုုႏွစ္ လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာအရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္လက္ရွိေနေပမယ့္ တိုုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ တိုုက္ပြဲေတြဆက္ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ အရပ္သားေတြအေပၚ စိုုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ က်ဴးလြန္ေနတာေတြကိုု ျပသေနတယ္။

သတင္းအခ်က္အလက္ ရယူမႈအေပၚ သိသိသာသာ တင္းၾကပ္ထားတာေၾကာင့္ အခုုအစီရင္ခံစာမွာ စစ္တပ္နဲ႔ တိုုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုုင္အဖြဲ႔ေတြက က်ဴးလြန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အနည္းအက်ဥ္းကိုုသာ မွတ္ တမ္းတင္ေဖာ္ျပႏိုုင္တယ္။

အျပစ္က်ဴးလြန္တဲ့သူေတြ အျပစ္ေပးခံရျခင္းက လြတ္ေျမာက္ေနတာဟာလည္း စံအျဖစ္ ဆက္လက္္ရွိ ေနတယ္။

တိုုင္းျပည္မွာ ကာလၾကာရွည္ ဆိုုးေမြအျဖစ္ရရွိထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ကင္းစင္၊ ပေပ်ာက္ ၿပီးေတာ့ ေ ရရွည္တည္တံ့ခိုုင္ၿမဲတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိဖိုု႔ဆိုုရင္ ထိခိုုက္နစ္နာသူေတြရဲ႔ ခံစားနာ က်င္မႈေတြကိုု အသိ အမွတ္ျပဳေပးတာ၊ တာ၀န္ယူ၊ တာ၀န္ခံတာနဲ႔ ျ ပန္လည္ကုုစားေပး ေလ်ာ္မႈေတြကေနတဆင့္ပဲ ရရွိမယ္လိုု႔ ND-Burma အေနနဲ႔ ယံုုၾကည္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထိခိုုက္နစ္နာသူေတြ တရားမ ွ် တမႈ ရရွိေစဖိုု႔အတြက္ လူ႔အခြင့္ အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကိုု မိမိတိုု႔အေန ျဖင့္ ဆက္လက္မွတ္တမ္းတင္သြားမည္ျဖစ္တယ္” ဟုုေျပာသည္။

 

သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ျမန္ဘာသာကုိ ဤေနရာတြင္ ရယူႏုိင္သည္။

Download this press release in English HERE.

Send this to a friend