ျမန္မာႏိုင္ငံ – အက်ဥ္းေထာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္လဲေရးမ်ားသည္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားရမည္

ျမန္မာအစိုးရသည္ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ကိုက္ညီေသာ အက်ဥ္းေထာင္ဥပေဒ ေပၚေပါက္လာေစမည့္ အဓိကျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ အက်ဥ္းသားမ်ား ႏွိပ္စကခံရမႈႏွင့္ ဆိုးရြားသည့္အေျခအေနမ်ား ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္ စိတ္ပ်က္စရာ အတိတ္ကို ေခ်ဖ်က္ႏိုင္မည့္ အခြင့္အေရးတစ္ရပ္ကို အမိအရ ဖမ္းဆုတ္ရမည္ဟု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕ (Amnesty International) ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ အသစ္တစ္ခုတြင္ ယေန႔ ေဖာ္ျပလိုက္သည္။

‘‘ျမန္မာအက်ဥ္းေထာင္ေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ေနရာေတြအျဖစ္ ကမၻာမွာ နာမည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားပါတယ္။ အစိုးရနဲ႔ ျမန္မာလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ အေရးႀကီးတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္လဲေရးေတြလုပ္ဖို႔ စဥ္းစားသုံးသပ္ေနတာက စိတ္အားတက္စရာ ေကာင္းပါတယ္။ သူတို႔ထဲက အမ်ားအျပားဟာလည္း ဒီအက်ဥ္းေထာင္ေတြ ထဲမွာပဲ ႏွိပ္စက္တာေတြ နဲ႔ တျခား လူမဆန္တဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသူေတြပါ။ အခုေတာ့ သူတ႔ခံစားခဲ့ရတဲ့ ကံၾကမၼာမ်ိဳးု တျခားအက်ဥ္းသားေတြ မႀကဳံရေစဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရပါမယ္’’ ဟု အျပည္ျပည္ဆို္င္ရာ လြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ အဖ႕ြဲ ၏ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသဆိုင္ရာ ဒါ႐ိုက္တာ Rafendi Djamin က ေျပာသည္။

၂၀၁၅ ဇူလိုင္လတြင္ တင္သြင္းသည့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒမူၾကမ္းသည္ လက္ရွိ က်င့္သုံးေနေသာ ေခတ္မမီေတာ့သည့္ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ သိသာထင္ရွားသည့္ တိုးတက္မႈတစ္ရပ္ကို ေဖာ္ညႊန္းေနပါသည္။ ယင္းဥပေဒမ်ားေၾကာင့္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာအတြင္း အက်ဥ္းသားမ်ားသည္ အႏွိပ္စက္ခံရျခင္း၊ ေသးငယ္သည့္ အက်ဥ္းခန္းမ်ားတြင္ျပည့္က်ပ္ေနေအာင္ အထားခံရျခင္း၊ လူက်ပ္ညပေနသည့္ေနရာမ်ားတြင္ ပိတ္ေလွာင္ခံထားရျခင္း၊ သန္႔ရွင္းသည့္ေရ ႏွင့္ လုံေလာက္သည့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးရန္ ျငင္းပယ္ခံရျခင္း၊ျပစ္ဒဏ္ေပးသည့္အေနျဖင့္ ေျပာင္းေရ႕ႊ ခံရျခင္း၊ အတင္းအဓမၼ အလုပ္ေစခုိင္းျခင္းႏွင့္ အျခား တုန္လႈပ္စရာအျပစ္ေပးျခင္းမ်ားကို ႀကဳံေတြ႕ခံစားခဲ့ၾကရပါသည္။

သုိ႔ေသာ္ ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းမ်ားပါ၀င္မႈ အလြန္ပင္ ေလ်ာ့နည္းေန ပါေသးသည္။ ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အသစ္ျဖစ္ေသာ ျမန္မာ အခ့္အေရးမ်ား ေထာင္တြင္းသို႔ ေဆာင္က်ဥ္းေပး တြင္ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းမႈမ်ားႏွင့္ အျခား လူမဆန္သည့္ ျပဳမူဆက္ဆံပုံမ်ားကို တားဆီးရန္ သို႔မဟုတ္ ဥပေဒမဲ့ ဖမ္းဆီးမႈမ်ားႏွင့္ အဓမၼ အလုပ္ေစခိုင္းမႈမ်ား အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္တြင္ အဆုံးရြားဆုံး အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား မျဖစ္ေအာင္ အကာအကြယ္ေပးမႈမ်ားပါ၀င္ရန္ ယင္းဥပေဒမူၾကမ္းက မည္သ႔ို ပ်က္ကြက္ေနပုံကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။

‘‘အခုအတိုင္းဆိုရင္ ဒီဥပေဒမူၾကမ္းဟာ လူေတြ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရမႈကေန အကာအကြယ္မဲ့ေနေစဦးမွာပဲ။ ဒီခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕အက်ဥ္းေထာင္စနစ္က အဓိက နာမည္ပ်က္ေနတာပါ။ တကယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အက်ဥ္းေထာင္ေတြရ႕ဲ အေျခအေနေတြ တိုးတက္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ေရး၊ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းမႈနဲ႔ တျခား လူမဆန္တဲ့ ျပဳမူဆက္ဆံပုံေတြန႔ဲ ပတ္သက္ၿပီး တားဆီးေရးမွာ အေလးအနက္ထားမယ္ဆိုရင္အက်ဥ္းသားေတြကိုပိတ္ေလွာင္ထားတဲ့ အေမွာင္ခန္းေတြဆီကို အလင္းျပေပးဖ႔ို လိုအပ္တဲ့အျပင္ ရည္မွန္းခ်က္ထား လုပ္ေဆာင္သင့္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြလည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္္ဖို႔ လိုပါတယ’’ ဟု Rafendi Djamin က ေျပာ ပါသည္။

အက်ဥ္းေထာင္အေျခအေနမ်ားအား လြတ္လပ္သည့္ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးမႈ မျဖစ္မေနလုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအတြက္ လြတ္လပ္သည့္ တိုင္ၾကားမႈစနစ္တစ္ခု တည္ေထာင္ျခင္းတို႔သည္ လွ်ိဳ႕၀ွက္မႈအေပၚ ကာလရွည္ၾကာ အမွီျပဳေနသည့္ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္တစ္ခုအတြက္  ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ပိုမိုရရွိေစရန္ မည္သို႔ ဖန္တီးေပးႏိုင္သည္ကို ဤထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ က်န္းမာေရး၊ အစားအစာ၊ ေသာက္ေရ၊ ေနရာထိုင္ခင္း၊ မိလႅာစနစ္ႏွင့္ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈမ်ားတြင္ အနိမ့္ဆုံးရွိရမည့္ စံႏႈန္းမ်ားကို အာမခံသည့္ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား ပါ၀င္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ ျမန္မာလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအားလည္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္က တိုက္တြန္းထားသည္။ အသက္ငယ္ရြယ္သူမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ အထူးလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျဖရွင္းေပးၿပီး အက်ဥ္းေထာင္အရာရွိမ်ားက အင္အားသုံး ေျဖရွင္းျခင္းကို စည္းမ်ဥ္းသတ္မွတ္သည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို ျဖည့္စြက္ထည့္သြင္းရန္လည္း ဤအဖြဲ႕က တိုက္တြန္းပါသည္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ျပႆနာျဖစ္ေစမည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို ဖယ္ရွားပစ္ရန္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕က အၾကံျပဳပါသည္။ ယင္းတို႔တြင္ ဥပမာအားျဖင့္ စည္းကမ္းခ်ိဳးေဖာက္မႈ အေရးယူျခင္းအျဖစ္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားျခင္းႏွင့္ ကာလရွည္ၾကာ တိုက္ပိတ္ထားျခင္းမ်ား ပါ၀င္သည္။ ဤထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕သည္ ဥပေဒမူၾကမ္းအေပၚ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ အေသးစိတ္ သုံးသပ္ခ်က္ကို လုပ္ေဆာင္ထားၿပီး အက်ဥ္းသားမ်ားအားလုံးအေပၚ လူဆန္သည့္ ျပဳမူဆက္ဆံမႈမ်ားျဖစ္ေစသည့္ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္တစ္ခုကို ခ်ျပထားေသာ နယ္လ္ဆင္ မန္ဒဲလား ဥပေဒသမ်ား အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ားရွိေစမည့္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ထည္႕သြင္းေဖၚျပ ထားပါသည္။

‘‘ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္မွာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒ မူၾကမ္းသစ္ျဖစ္လာဖို႔ ေနာက္မွာရွိတဲ့ ၾကိဳးပမ္းခ်င္တဲ့ စိတ္ဓာတ္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ၾကိဳဆိုပါတယ္။ ဒီဥပေဒမူၾကမ္းဟာ ရာစုႏွစ္တစ္ခုေက်ာ္ၾကာ သက္တမ္းရွိေနၿပီျဖစ္တဲ့ ဥပေဒေတြကို အစားထိုးမွာပါ။ ေခတ္မီၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာ ဒီဥပေဒေတြအတြက္ ေနရာမရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တင္ျပထားတဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ေတြဟာ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ရာ အက်ဥ္းေထာင္ လုပ္ငန္းက်င့္စဥ္ေတြ သုံးေနတဲ့ အေလ့အထကို ပယ္ဖ်က္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီဖ႔ို ျဖစ္ပါတယ္။  နာက္ၿပီး အက်ဥ္းသားေတြကို လူဆန္စြာ ျပဳမူဆက္ဆံၿပီး ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးဆီ ဦးတည္တဲ့ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္တစ္ခုဆီ ေရာက္ရွိဖို႔ ျဖစ္ပါတယ’’ ဟု Rafendi Djamin က ေျပာသည္။

 

ေနာက္ခံအေျခအေန

၂၀၁၅ ဇူလိုင္လတြင္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒမူၾကမ္း တစ္ရပ္ကို ျမန္မာလႊတ္ေတာ္တြင္ တင္သြင္းခဲ့သည္။ ယင္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ‘‘ရပ္ရြာေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး’’၊ ‘‘မႈခင္းထပ္မံ မက်ဴးလြန္ေစရန္’’ ကာကြယ္ေရး ႏွင့္ အက်ဥ္းသားမ်ား ျပစ္ဒဏ္မွ လြတ္ေျမာက္သည့္ အခ်ိန္ကိို ရည္မွန္း၍ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမ်ား စီစဥ္ေပးႏုိင္ရန္ ျဖစ္သည္။  အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒမူၾကမ္းသည္  ၁၈၉၄ ခုႏွစ္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအက္ဥပေဒ ၊ ၁၉၀၀ ခုႏွစ္ အက်ဥ္းသားမ်ား ဥပေဒ၊ ႏွင့္ ၁၉၂၀ ခုႏွစ္ အက်ဥ္းသားမ်ား ခြဲျခားသတ္မွတ္ျခင္း ဥပေဒ၊ တို႔အား ႐ုပ္သိမ္း၍ အက်ဥ္းေထာင္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေရွးဆန္ၿပီး ေခတ္မမီေတာ့သည့္ ဥပေဒမူေဘာင္ကို အစားထိုးရန္ ျဖစ္သည္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕က သိရွိသေလာက္ဆိုလွ်င္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒမူၾကမ္းကို လႊတ္ေတာ္သည္ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနထံသို႔ ျပင္လည္ ျပင္ဆင္ရန္အတြက္ ျပန္ပို႔ထားၿပီး ျဖစ္သည္။

အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒမူၾကမ္းသည္ လႊတ္ေတာ္ ဥပေဒေရးရာႏွင့္ အထူးကိစၥရပ္မ်ား ေလ့လာ ဆန္းစစ္ သုံးသပ္ေရး ေကာ္မရွင္က သတ္မွတ္ထားသည့္ ဦးစားေပးဥပေဒမ်ားစာရင္းတြင္ ပါ၀င္သည္။

ထုတ္ျပန္ခ်က္ ျမန္မာဘာသာကုိ ဤေနရာတြင္ ရယူႏုိင္သည္။

ထုတ္ျပန္ခ်က္ အဂၤလိပ္ဘာသာကုိ ဤေနရာတြင္ ရယူႏုိင္သည္။

Related Posts: